Ο Μανώλης Αναγνωστάκης στην πλατεία

Τις ημέρες που άνθιζε το κίνημα των Αγανακτισμένων πολλοί αρθρογράφοι, με πρώτο τον κ. Πάσχο Μανδραβέλη χρησιμοποίησαν στην επιχειρηματολογία απαξίωσής τους το ποίημα του Μανώλη Αναγνωστάκη με τίτλο «Φοβάμαι». Στο παρόν άρθρο αναλύεται γιατί η χρήση αυτού του ποιήματος για να μιλήσει κανείς για τους Αγανακτισμένους είναι τουλάχιστον μη-δόκιμη. Η ανάλυση μάς αφορά διότι σε λίγες ημέρες οι Αγανακτισμένοι θα επανέλθουν στο Σύνταγμα και σε άλλες πλατείες.

Αυτοί τους οποίους φοβάται ο Μ. Αναγνωστάκης στο ποίημά του είναι εκείνοι που βγήκαν στην πλατεία εκ των υστέρων, μετά την επιτυχία των αντιχουντικών αγώνων, για να καρπωθούν μέρος αυτής, ενώ επί χρόνια ήταν φιλήσυχοι πολίτες. Μοιάζουν με εκείνους που όπως λέει ο Γ. Σεφέρης ήρθαν από την Αίγυπτο, την Αραπιά, την Παλαιστίνη, τη Συρία για να καπηλευτούν τον αγώνα κάποιων άλλων για την ανεξαρτησία («Τελευταίος Σταθμός»).

Η πλατεία του 2011 είναι διαφορετική από αυτήν του ποιήματος. Όσοι κατεβαίνουν τώρα στο δρόμο διαμορφώνουν τον αγώνα και θυσιάζουν την ατομική βολή τους χωρίς να γνωρίζουν την έκβαση. Το ποίημα του Μ. Αναγνωστάκη θα είναι πάλι σχετικό με την πραγματικότητα της πλατείας του 2011 όταν το κίνημα των Αγανακτισμένων δικαιωθεί και τότε όπως πάντα κάποιοι θα γίνουν όψιμοι επαναστάτες. Ο Μ. Αναγνωστάκης δε φοβάται αυτούς που αγωνίστηκαν, αλλά αυτούς που θέλησαν να εκμεταλλευτούν τις επιτυχίες των αγώνων. Ο ίδιος ήταν στις πλατείες, συμμετείχε στον αγώνα και είχε χρέος να στηλιτεύσει τους όψιμους αγωνιστές και αριστερούς της ευκολίας της άποψης που γέμιζαν τα γήπεδα για να ακούσουν επαναστατικά τραγούδια και να εκτονωθούν, συμμετέχοντας στο επαναστατικό πανηγύρι του ‘80.

Ο κ. Πάσχος Μανδραβέλης, και άλλοι που χρησιμοποίησαν το ποίημα για να καταφερθούν κατά Αγανακτισμένων, τελικά με ποιους είναι; Μηπως υποστηρίζει αυτούς που άλλοτε αφόριζε ότι κάνουν επαναστατική γυμναστική; Διότι εάν «φοβάται» που σήμερα συμμετέχουν εκείνοι που τόσα χρόνια σιωπούσαν, μήπως συμμερίζεται τα αιτήματα εκείνων που τα προηγούμενα χρόνια φωνασκούσαν, των οργανωμένων συνδικαλιστών, των λεγόμενων συντεχνιών; Μόνο σε ένα τέτοιο πλαίσιο έχει κάποια λογική ο φόβος του και ταιριάζει με το πλαίσιο του ποιήματος. Αλλά ας το παραδεχτεί ότι υποστηρίζει τους Φωτόπουλους και τους Παναγόπουλους και φοβάται που άνθρωποι τέως απολιτίκ παίρνουν τα πρωτεία στη διαμαρτυρία για να γνωρίζουμε τη θέση του.

Εκτός κι αν ο κ. Μανδραβέλης είναι απλώς υπέρ της τάξης και της με κάθε όρο και προϋπόθεση διατήρησης του υπάρχοντος πολιτικού-οικονομικού-μιντιακού συμπλέγματος που κυβερνά τη χώρα και τη ρίχνει σιγά σιγά στον Καιάδα της, οπότε ο φόβος του αντικατοπτρίζει τον ειλικρινή φόβο των εκμεταλλευτών μη τυχόν ξυπνήσουν οι εκμεταλλευόμενοι. Επιτέλους, ας μας το πούν να το ξέρουμε καθαρά. Προτιμούν τη διαμεσολαβημένη διαμαρτυρία των εκλεγμένων συνδικαλιστών ή την αυθόρμητη, μη-βίαιη δράση του ακομμάτιστου πλήθους; Τόσα χρόνια κράυγαζαν εναντίον των πρώτων. Τώρα τους φταίνε και οι δεύτεροι. Μήπως αυτό που τελικά τους φταίει είναι η ίδια η έκφραση της διαμαρτυρίας από όπου κι αν προέρχεται;