Υπάρχουν παραμύθια που σας ενοχλούσαν να σας τα διηγούνται όταν ήσασταν παιδιά; Ένα από αυτά για μένα ήταν το Μολυβένιο Στρατιωτάκι. Με ξένιζε η κατάληξη, το ότι δε διατηρούσε τη κλασική δομή, το 'ζήσαν αυτοί καλά, κι εμείς καλύτερα'. Ο Πλατόνοφ, του Γ.Λάνθιμου είναι ένα τέτοιο παραμύθι, το οποίο, εάν δε μαγευτείς από τη φωνή του αφηγητή, σε κάνει να νιώθεις σαν το παιδί που ακούει ότι το στρατιωτάκι έλιωσε στο τζάκι.
Κούκλες, μαριονέτες ή ρομποτάκια ή μήπως πιόνια σ' ένα επιτραπέζιο παιχνίδι (που παραπέμπει στο Dogville) που επιχειρούν να κάνουν μη-προβλεπόμενες κινήσεις, εντός της προκαθορισμένης πορείας. Ένα καλοκουρδισμένο ρολόι, με δείκτες που κινούνται στους ρυθμούς του βαλς, αλλά καμιά φορά παρεκτρέπονται κι εφορμούν ο ένας στον άλλο σαν σε ρινγκ. Βία, που εκδηλώνεται ή παραμένει εντός των σωμάτων των ηρώων. Σαν ένα φουσκωμένο μπαλόνι, μια χειρονομία έγνοιας ή μια έκφραση μίσους. Με τον φιλόσοφο ανθρωπάκο, ανικανοποίητο κι ανίκανο να έρθει σε ρήξεις που θα του στοιχίσουν τη σιγουριά μιας ρουτίνας που μισεί, ενός περίγυρου που περιφρονεί, εκ του ασφαλούς.
Ο Πλατόνοφ ζει στη σημερινή Ελλάδα. Πιθανόν να πατάει το κουμπί και να ανοίγουν οι πόρτες του λεωφορείου, ίσως και να ανεβαίνει τα σκαλιά. Μπορεί να μπαίνει στο ασανσέρ για να φτάσει στο διαμέρισμά του, στη σιγουριά που τον πνίγει. Και να καταλήγει στο τέλος της μέρας να λέει στο νεώτερό του φοιτητή 'σε δέκα χρόνια θα δούμε εάν θα σου έχει απομείνει το 1% της φλόγας για δικαιοσύνη, που τώρα καίει μέσα σου'.
Κι εντωμεταξύ οι ήρωες περιφρονούν τους δανειστές τους: 'Μα γι' αυτό μου δανείζεις, για να μην σου τα επιστρέψω ποτέ'. 'Γιατί μου ζητάς τα χρήματά σου πίσω; Τι τα χρειάζεσαι; Σε λίγο καιρό πεθαίνεις. - Τα θέλω, γιατί είναι δικά μου.'
Εάν θέλετε να ακούσετε μια ιστορία, όπως θα τη διηγιόσασταν εσείς, να μην πάτε. Εάν θέλετε να ακούσετε την αφήγηση του άλλου, να καταλάβετε (ίσως) τα λόγια και τους τρόπους του, να επικοινωνήσετε ως αποδέκτης κι όχι ως παντογνώστης, αυτή η παράσταση θα σας ανταμείψει.
Ακόμη κι αν δε συνειδητοποιήσετε τι έχετε λάβει από το πρώτο λεπτό μετά το πέρας της. Ακόμη κι αν το μόνο κέρδος σας είναι να καταλήξετε να σιγοτραγουδάτε το 'How deep is your love', κάπου στη γωνία Αγ.Κωνσταντίνου και Μενάνδρου, στο μέσον μιας κοινωνικής κρίσης που τους καλύτερους από εμάς μας βρίσκει να υποδυόμαστε το ρόλο του Πλατόνοφ-ανικανοποίητου κι ανίκανου ψευτοεπαναστάτη- και τους χειρότερους εκείνον του τοκογλύφου. Και το μόνο όνειρο που μας έχει απομείνει να είναι αυτό της Σοφία Γκεγκόροβνα, να φύγουμε, να πάμε κάπου, να δουλέψουμε σκληρά, να ξεκινήσουμε από την αρχή.
Κούκλες, μαριονέτες ή ρομποτάκια ή μήπως πιόνια σ' ένα επιτραπέζιο παιχνίδι (που παραπέμπει στο Dogville) που επιχειρούν να κάνουν μη-προβλεπόμενες κινήσεις, εντός της προκαθορισμένης πορείας. Ένα καλοκουρδισμένο ρολόι, με δείκτες που κινούνται στους ρυθμούς του βαλς, αλλά καμιά φορά παρεκτρέπονται κι εφορμούν ο ένας στον άλλο σαν σε ρινγκ. Βία, που εκδηλώνεται ή παραμένει εντός των σωμάτων των ηρώων. Σαν ένα φουσκωμένο μπαλόνι, μια χειρονομία έγνοιας ή μια έκφραση μίσους. Με τον φιλόσοφο ανθρωπάκο, ανικανοποίητο κι ανίκανο να έρθει σε ρήξεις που θα του στοιχίσουν τη σιγουριά μιας ρουτίνας που μισεί, ενός περίγυρου που περιφρονεί, εκ του ασφαλούς.
Ο Πλατόνοφ ζει στη σημερινή Ελλάδα. Πιθανόν να πατάει το κουμπί και να ανοίγουν οι πόρτες του λεωφορείου, ίσως και να ανεβαίνει τα σκαλιά. Μπορεί να μπαίνει στο ασανσέρ για να φτάσει στο διαμέρισμά του, στη σιγουριά που τον πνίγει. Και να καταλήγει στο τέλος της μέρας να λέει στο νεώτερό του φοιτητή 'σε δέκα χρόνια θα δούμε εάν θα σου έχει απομείνει το 1% της φλόγας για δικαιοσύνη, που τώρα καίει μέσα σου'.
Κι εντωμεταξύ οι ήρωες περιφρονούν τους δανειστές τους: 'Μα γι' αυτό μου δανείζεις, για να μην σου τα επιστρέψω ποτέ'. 'Γιατί μου ζητάς τα χρήματά σου πίσω; Τι τα χρειάζεσαι; Σε λίγο καιρό πεθαίνεις. - Τα θέλω, γιατί είναι δικά μου.'
Εάν θέλετε να ακούσετε μια ιστορία, όπως θα τη διηγιόσασταν εσείς, να μην πάτε. Εάν θέλετε να ακούσετε την αφήγηση του άλλου, να καταλάβετε (ίσως) τα λόγια και τους τρόπους του, να επικοινωνήσετε ως αποδέκτης κι όχι ως παντογνώστης, αυτή η παράσταση θα σας ανταμείψει.
Ακόμη κι αν δε συνειδητοποιήσετε τι έχετε λάβει από το πρώτο λεπτό μετά το πέρας της. Ακόμη κι αν το μόνο κέρδος σας είναι να καταλήξετε να σιγοτραγουδάτε το 'How deep is your love', κάπου στη γωνία Αγ.Κωνσταντίνου και Μενάνδρου, στο μέσον μιας κοινωνικής κρίσης που τους καλύτερους από εμάς μας βρίσκει να υποδυόμαστε το ρόλο του Πλατόνοφ-ανικανοποίητου κι ανίκανου ψευτοεπαναστάτη- και τους χειρότερους εκείνον του τοκογλύφου. Και το μόνο όνειρο που μας έχει απομείνει να είναι αυτό της Σοφία Γκεγκόροβνα, να φύγουμε, να πάμε κάπου, να δουλέψουμε σκληρά, να ξεκινήσουμε από την αρχή.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου